ΑΙΤΙΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

Ποια είναι τα συχνότερα αίτια υπογονιμότητας;

Η αδυναμία επίτευξης εγκυμοσύνης δεν οφείλεται πάντοτε σε έναν μόνο παράγοντα. Τα αίτια υπογονιμότητας μπορεί να αφορούν τη γυναίκα, τον άνδρα ή και τους δύο συντρόφους ταυτόχρονα.

Στην καθημερινή κλινική πράξη διαπιστώνουμε ότι πολλά ζευγάρια θεωρούν λανθασμένα πως το πρόβλημα αφορά αποκλειστικά τη γυναίκα. Στην πραγματικότητα, η διερεύνηση πρέπει να γίνεται και στους δύο συντρόφους από την αρχή.

Η αναγνώριση της αιτίας αποτελεί το σημαντικότερο βήμα για τον σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπείας και τη βελτίωση των πιθανοτήτων σύλληψης.

Πότε μιλάμε για υπογονιμότητα;

Ως υπογονιμότητα ορίζεται η αδυναμία επίτευξης εγκυμοσύνης μετά από 12 μήνες τακτικών ελεύθερων επαφών. Για γυναίκες άνω των 35 ετών, η διερεύνηση συνιστάται ήδη μετά από 6 μήνες προσπαθειών.

Σε περιπτώσεις γνωστών γυναικολογικών προβλημάτων, διαταραχών κύκλου ή προηγούμενων επεμβάσεων, ο έλεγχος μπορεί να ξεκινήσει ακόμη νωρίτερα.

Γυναικεία αίτια υπογονιμότητας

Τα γυναικεία αίτια ευθύνονται για σημαντικό ποσοστό των περιπτώσεων υπογονιμότητας.

Διαταραχές ωορρηξίας

Η φυσιολογική ωορρηξία είναι απαραίτητη για την επίτευξη εγκυμοσύνης. Όταν η απελευθέρωση ωαρίου δεν γίνεται τακτικά ή δεν πραγματοποιείται καθόλου, η πιθανότητα σύλληψης μειώνεται σημαντικά.

Συχνά αίτια αποτελούν:

• Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών.
• Ορμονικές διαταραχές.
• Διαταραχές θυρεοειδούς.
• Υπερπρολακτιναιμία.

Μειωμένο ωοθηκικό απόθεμα

Η ηλικία της γυναίκας αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που επηρεάζει τη γονιμότητα. Με την πάροδο των ετών μειώνεται τόσο ο αριθμός όσο και η ποιότητα των διαθέσιμων ωαρίων.

Η αξιολόγηση γίνεται μέσω υπερηχογραφικού ελέγχου και μέτρησης της AMH.

Ενδομητρίωση

Η ενδομητρίωση μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα μέσω φλεγμονής, δημιουργίας συμφύσεων ή διαταραχής της φυσιολογικής λειτουργίας των ωοθηκών και των σαλπίγγων.

Η βαρύτητα της νόσου δεν συμβαδίζει πάντοτε με τη δυσκολία σύλληψης, καθώς ακόμη και ήπιες μορφές μπορεί να επηρεάσουν τη γονιμότητα.

Σαλπιγγικός παράγοντας

Οι σάλπιγγες αποτελούν το σημείο όπου πραγματοποιείται φυσιολογικά η γονιμοποίηση. Απόφραξη ή βλάβη των σαλπίγγων μπορεί να εμποδίσει τη συνάντηση ωαρίου και σπερματοζωαρίου.

Η διερεύνηση γίνεται συνήθως με σαλπιγγογραφία.

Παθήσεις της μήτρας

Ορισμένες παθήσεις μπορεί να επηρεάσουν την εμφύτευση του εμβρύου ή την εξέλιξη της εγκυμοσύνης.

• Ινομυώματα.
• Πολύποδες ενδομητρίου.
• Συγγενείς ανωμαλίες μήτρας.
• Ενδομητρικές συμφύσεις.

Ανδρικά αίτια υπογονιμότητας

Ο ανδρικός παράγοντας συμμετέχει σε σημαντικό ποσοστό περιπτώσεων και για τον λόγο αυτό το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική εξέταση της διερεύνησης.

Παθολογικό σπερμοδιάγραμμα

Η ποιότητα του σπέρματος αξιολογείται με βάση:

• Τη συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων.
• Την κινητικότητα.
• Τη μορφολογία.
• Τον συνολικό αριθμό.

Αποκλίσεις σε έναν ή περισσότερους από αυτούς τους δείκτες μπορεί να επηρεάσουν τις πιθανότητες φυσικής σύλληψης.

Κιρσοκήλη

Η κιρσοκήλη αποτελεί μία από τις συχνότερες παθολογικές καταστάσεις του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος και ενδέχεται να επηρεάσει την ποιότητα του σπέρματος.

Ορμονικές διαταραχές

Διαταραχές στην παραγωγή ανδρικών ορμονών μπορούν να επηρεάσουν την παραγωγή και ωρίμανση των σπερματοζωαρίων.

Παράγοντες τρόπου ζωής

Ορισμένες καθημερινές συνήθειες επηρεάζουν τη γονιμότητα τόσο στη γυναίκα όσο και στον άνδρα.

• Κάπνισμα.
• Παχυσαρκία.
• Κακή διατροφή.
• Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
• Χρόνιο στρες.
• Έλλειψη σωματικής άσκησης.

Η τροποποίηση αυτών των παραγόντων μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της αναπαραγωγικής υγείας.

Ανεξήγητη υπογονιμότητα

Σε ένα ποσοστό ζευγαριών, παρά τον πλήρη έλεγχο υπογονιμότητας, δεν εντοπίζεται σαφής αιτία. Η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται ως ανεξήγητη υπογονιμότητα.

Παρότι δεν υπάρχει συγκεκριμένο παθολογικό εύρημα, υπάρχουν διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές που μπορούν να αυξήσουν τις πιθανότητες εγκυμοσύνης.

Πώς εντοπίζονται τα αίτια υπογονιμότητας;

Η σωστή διάγνωση βασίζεται σε συνδυασμό κλινικής αξιολόγησης και εξειδικευμένων εξετάσεων.

• Γυναικολογικό υπερηχογράφημα.
• Ορμονικός έλεγχος.
• Αξιολόγηση ωορρηξίας.
• Σαλπιγγογραφία.
• Σπερμοδιάγραμμα.
• Εξειδικευμένες εξετάσεις όταν απαιτούνται.

Συχνές Ερωτήσεις

Ποιο είναι το συχνότερο αίτιο υπογονιμότητας στις γυναίκες;

Οι διαταραχές ωορρηξίας αποτελούν μία από τις συχνότερες αιτίες, ιδιαίτερα σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

Ποιο είναι το συχνότερο αίτιο υπογονιμότητας στους άνδρες;

Οι διαταραχές στην ποιότητα του σπέρματος αποτελούν το συχνότερο εύρημα κατά τη διερεύνηση του ανδρικού παράγοντα.

Μπορεί η ηλικία να επηρεάσει τη γονιμότητα;

Ναι. Η ηλικία της γυναίκας αποτελεί τον σημαντικότερο προγνωστικό παράγοντα φυσικής σύλληψης.

Μπορεί το άγχος να προκαλέσει υπογονιμότητα;

Το άγχος από μόνο του συνήθως δεν αποτελεί άμεση αιτία υπογονιμότητας, αλλά μπορεί να επηρεάσει τον κύκλο, τη σεξουαλική ζωή και τη συνολική αναπαραγωγική υγεία.

Υπάρχει πάντα συγκεκριμένη αιτία;

Όχι. Σε ορισμένα ζευγάρια δεν εντοπίζεται σαφές αίτιο παρά τον πλήρη διαγνωστικό έλεγχο.