ΕΛΕΓΧΟΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

Τι είναι ο έλεγχος υπογονιμότητας;

Ένα από τα συχνότερα ερωτήματα που ακούμε από ζευγάρια που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί είναι πότε πρέπει να ξεκινήσει ο έλεγχος υπογονιμότητας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η διερεύνηση ξεκινά όταν δεν έχει επιτευχθεί εγκυμοσύνη μετά από ένα έτος τακτικών ελεύθερων επαφών.

Ο στόχος του ελέγχου δεν είναι απλώς η πραγματοποίηση εξετάσεων, αλλά η αναγνώριση των παραγόντων που μπορεί να επηρεάζουν τη γονιμότητα του ζευγαριού. Μέσα από μία οργανωμένη και εξατομικευμένη προσέγγιση, είναι δυνατόν να εντοπιστούν οι περισσότερες αιτίες που δυσκολεύουν τη σύλληψη.

Πότε πρέπει να ξεκινήσει ο έλεγχος;

Η χρονική στιγμή εξαρτάται από την ηλικία της γυναίκας και το ιατρικό ιστορικό του ζευγαριού.

• Μετά από 12 μήνες προσπαθειών σε γυναίκες κάτω των 35 ετών.
• Μετά από 6 μήνες προσπαθειών σε γυναίκες άνω των 35 ετών.
• Άμεσα όταν υπάρχουν γνωστά γυναικολογικά προβλήματα.
• Σε περίπτωση διαταραχών περιόδου ή ωορρηξίας.
• Μετά από επαναλαμβανόμενες αποβολές.
• Όταν υπάρχει γνωστό ιστορικό ανδρικού παράγοντα.

Η έγκαιρη αξιολόγηση επιτρέπει τη γρηγορότερη διάγνωση και τον σωστό σχεδιασμό θεραπείας.

Ο έλεγχος αφορά και τους δύο συντρόφους

Ένα συχνό λάθος είναι να επικεντρώνεται η διερεύνηση αποκλειστικά στη γυναίκα. Στην πραγματικότητα, η υπογονιμότητα μπορεί να σχετίζεται με γυναικείους παράγοντες, ανδρικούς παράγοντες ή συνδυασμό και των δύο.

Για τον λόγο αυτό ο έλεγχος υπογονιμότητας πρέπει να πραγματοποιείται παράλληλα και στους δύο συντρόφους.

Ποιες εξετάσεις γίνονται στη γυναίκα;

Ο γυναικολογικός έλεγχος περιλαμβάνει τη λήψη αναλυτικού ιστορικού, την κλινική εξέταση και την αξιολόγηση της αναπαραγωγικής λειτουργίας.

• Γυναικολογική εξέταση.
• Υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων.
• Ορμονικός έλεγχος.
• Έλεγχος ωοθηκικού αποθέματος.
• Αξιολόγηση της ωορρηξίας.
• Έλεγχος βατότητας σαλπίγγων.
• Διερεύνηση πιθανών παθήσεων της μήτρας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθούν επιπλέον εξετάσεις όπως υστεροσκόπηση ή λαπαροσκόπηση.

Ποιες εξετάσεις γίνονται στον άνδρα;

Η βασική εξέταση για την αξιολόγηση της ανδρικής γονιμότητας είναι το σπερμοδιάγραμμα.

Η εξέταση επιτρέπει την αξιολόγηση:

• Του αριθμού των σπερματοζωαρίων.
• Της κινητικότητας.
• Της μορφολογίας.
• Της συνολικής ποιότητας του σπέρματος.

Ανάλογα με τα ευρήματα μπορεί να ζητηθούν επιπλέον εξετάσεις από εξειδικευμένο ανδρολόγο.

Ποιες αιτίες ανακαλύπτονται συχνότερα;

Ο έλεγχος υπογονιμότητας οδηγεί συχνά στη διάγνωση καταστάσεων που επηρεάζουν τη σύλληψη.

• Διαταραχές ωορρηξίας.
• Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών.
• Ενδομητρίωση.
• Μειωμένο ωοθηκικό απόθεμα.
• Ινομυώματα ή πολύποδες.
• Σαλπιγγικός παράγοντας.
• Παθολογικό σπερμοδιάγραμμα.
• Ορμονικές διαταραχές.

Σε ένα ποσοστό ζευγαριών δεν εντοπίζεται σαφής αιτία και τότε γίνεται λόγος για ανεξήγητη υπογονιμότητα.

Πόσο διαρκεί η διερεύνηση;

Στις περισσότερες περιπτώσεις ο βασικός έλεγχος ολοκληρώνεται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Η διάρκεια εξαρτάται από τον αριθμό των εξετάσεων που απαιτούνται και από το ιστορικό του ζευγαριού.

Στόχος είναι η γρήγορη αλλά ολοκληρωμένη αξιολόγηση, ώστε να αποφευχθούν άσκοπες καθυστερήσεις.

Τι γίνεται μετά τη διάγνωση;

Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου διαμορφώνεται εξατομικευμένο πλάνο αντιμετώπισης.

Ανάλογα με τα ευρήματα μπορεί να προταθούν:

• Παρακολούθηση ωορρηξίας.
• Αλλαγές στον τρόπο ζωής.
• Φαρμακευτική θεραπεία.
• Ενδομήτρια Σπερματέγχυση (IUI).
• Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF).

Συχνές Ερωτήσεις

Πρέπει να κάνουν εξετάσεις και οι δύο σύντροφοι;

Ναι. Η διερεύνηση πρέπει να αφορά και τους δύο, καθώς σημαντικό ποσοστό περιπτώσεων σχετίζεται με ανδρικό παράγοντα.

Μπορεί να υπάρχει υπογονιμότητα με φυσιολογικό κύκλο;

Ναι. Η φυσιολογική περίοδος δεν αποκλείει την ύπαρξη άλλων παραγόντων που επηρεάζουν τη γονιμότητα.

Ποια είναι η σημαντικότερη εξέταση για τον άνδρα;

Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί τη βασική εξέταση αρχικής αξιολόγησης της ανδρικής γονιμότητας.

Μπορεί να μη βρεθεί συγκεκριμένη αιτία;

Ναι. Σε ορισμένα ζευγάρια ο έλεγχος δεν αποκαλύπτει σαφές αίτιο και η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως ανεξήγητη υπογονιμότητα.

Η ηλικία της γυναίκας επηρεάζει τον έλεγχο;

Η ηλικία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη κατά τη διερεύνηση και τον σχεδιασμό θεραπείας.