ΣΠΕΡΜΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

Τι είναι το ΣΠΕΡΜΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ;

Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί τη βασική εξέταση αξιολόγησης της ανδρικής γονιμότητας και συνήθως είναι από τις πρώτες εξετάσεις που ζητούνται κατά τη διερεύνηση της υπογονιμότητας ενός ζευγαριού.

Παρότι πολλές φορές η προσοχή στρέφεται κυρίως στη γυναίκα, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι ο ανδρικός παράγοντας συμμετέχει σε σημαντικό ποσοστό των περιπτώσεων υπογονιμότητας. Για τον λόγο αυτό, η αξιολόγηση του σπέρματος αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ελέγχου.

Η εξέταση παρέχει πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό, την κινητικότητα, τη μορφολογία και άλλα χαρακτηριστικά των σπερματοζωαρίων που επηρεάζουν τη δυνατότητα επίτευξης εγκυμοσύνης.

Πότε χρειάζεται σπερμοδιάγραμμα;

Το σπερμοδιάγραμμα συνιστάται όταν ένα ζευγάρι προσπαθεί να επιτύχει εγκυμοσύνη χωρίς αποτέλεσμα ή όταν υπάρχουν παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τη γονιμότητα του άνδρα.

Η εξέταση μπορεί να ζητηθεί στις παρακάτω περιπτώσεις:

• Δυσκολία σύλληψης μετά από μήνες προσπαθειών.
• Ιστορικό κιρσοκήλης.
• Προηγούμενες επεμβάσεις στους όρχεις.
• Ορμονικές διαταραχές.
• Λοιμώξεις του γεννητικού συστήματος.
• Παρακολούθηση μετά από θεραπεία υπογονιμότητας.

Πώς γίνεται η εξέταση;

Η εξέταση πραγματοποιείται μετά από συλλογή δείγματος σπέρματος μέσω αυνανισμού σε ειδικό αποστειρωμένο δοχείο.

Το δείγμα αξιολογείται σε εξειδικευμένο εργαστήριο σύμφωνα με διεθνώς αποδεκτά κριτήρια.

Η σωστή συλλογή και μεταφορά του δείγματος είναι απαραίτητη για την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.

Πόσες ημέρες αποχής χρειάζονται;

Πριν από το σπερμοδιάγραμμα συνιστάται συνήθως αποχή από εκσπερμάτιση για 2 έως 7 ημέρες.

Η πολύ μικρή ή η υπερβολικά μεγάλη αποχή μπορεί να επηρεάσει ορισμένες παραμέτρους του αποτελέσματος.

Η τήρηση των οδηγιών του εργαστηρίου είναι σημαντική ώστε η εξέταση να αντικατοπτρίζει με ακρίβεια την πραγματική κατάσταση.

Ποιες παραμέτρους αξιολογεί το σπερμοδιάγραμμα;

Το σπερμοδιάγραμμα δεν εξετάζει μόνο τον αριθμό των σπερματοζωαρίων. Αντίθετα, αξιολογεί πολλαπλές παραμέτρους που συμβάλλουν στη γονιμότητα.

Όγκος σπέρματος

Ο όγκος του εκσπερματίσματος αποτελεί βασική παράμετρο και μπορεί να δώσει πληροφορίες για τη λειτουργία των επικουρικών αδένων του αναπαραγωγικού συστήματος.

Συγκέντρωση σπερματοζωαρίων

Η συγκέντρωση αναφέρεται στον αριθμό των σπερματοζωαρίων ανά χιλιοστόλιτρο σπέρματος.

Η μειωμένη συγκέντρωση μπορεί να επηρεάσει τις πιθανότητες φυσικής σύλληψης.

Κινητικότητα

Η κινητικότητα αξιολογεί την ικανότητα των σπερματοζωαρίων να κινούνται αποτελεσματικά προς το ωάριο.

Ακόμη και όταν ο αριθμός είναι φυσιολογικός, μειωμένη κινητικότητα μπορεί να δυσκολεύει τη γονιμοποίηση.

Μορφολογία

Η μορφολογία αφορά το σχήμα και τη δομή των σπερματοζωαρίων.

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται με αυστηρά κριτήρια και αποτελεί σημαντικό δείκτη ποιότητας του σπέρματος.

Ζωτικότητα

Σε ορισμένες περιπτώσεις εξετάζεται και το ποσοστό των ζωντανών σπερματοζωαρίων στο δείγμα.

Ποιες θεωρούνται φυσιολογικές τιμές;

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων γίνεται με βάση τα κριτήρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO).

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι ένα αποτέλεσμα εκτός φυσιολογικών ορίων δεν σημαίνει απαραίτητα αδυναμία απόκτησης παιδιού.

Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται πάντα σε συνδυασμό με το ιατρικό ιστορικό και τα υπόλοιπα δεδομένα του ζευγαριού.

Τι είναι η ολιγοσπερμία;

Ολιγοσπερμία ονομάζεται η μειωμένη συγκέντρωση σπερματοζωαρίων στο δείγμα.

Η βαρύτητα του προβλήματος διαφέρει σημαντικά από περίπτωση σε περίπτωση και η αντιμετώπιση εξαρτάται από τα συνολικά ευρήματα.

Τι είναι η ασθενοσπερμία;

Η ασθενοσπερμία αφορά μειωμένη κινητικότητα των σπερματοζωαρίων.

Τα σπερματοζωάρια μπορεί να υπάρχουν σε επαρκή αριθμό αλλά να δυσκολεύονται να φτάσουν στο ωάριο.

Τι είναι η τερατοσπερμία;

Η τερατοσπερμία περιγράφει αυξημένο ποσοστό σπερματοζωαρίων με μη φυσιολογική μορφολογία.

Η σημασία του ευρήματος εξαρτάται από το συνολικό αποτέλεσμα και την παρουσία άλλων παραγόντων υπογονιμότητας.

Μπορεί ένα παθολογικό αποτέλεσμα να είναι παροδικό;

Ναι. Το αποτέλεσμα ενός σπερμοδιαγράμματος μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς παράγοντες.

• Πρόσφατη λοίμωξη.
• Πυρετός.
• Έντονο στρες.
• Φαρμακευτική αγωγή.
• Κακή ποιότητα ύπνου.
• Κάπνισμα.

Για τον λόγο αυτό συχνά συστήνεται επανάληψη της εξέτασης μετά από ορισμένο χρονικό διάστημα.

Πότε χρειάζεται επανάληψη του σπερμοδιαγράμματος;

Ένα μόνο σπερμοδιάγραμμα δεν αρκεί πάντοτε για ασφαλή συμπεράσματα.

Καθώς η παραγωγή σπερματοζωαρίων είναι μια δυναμική διαδικασία, ο γιατρός μπορεί να προτείνει επανάληψη της εξέτασης για επιβεβαίωση των ευρημάτων.

Μπορεί να βελτιωθεί η ποιότητα του σπέρματος;

Σε αρκετές περιπτώσεις είναι δυνατό να βελτιωθούν ορισμένες παράμετροι του σπέρματος.

Παράγοντες που μπορούν να συμβάλουν περιλαμβάνουν:

• Διακοπή καπνίσματος.
• Περιορισμό αλκοόλ.
• Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους.
• Αντιμετώπιση υποκείμενων παθήσεων.
• Υγιεινή διατροφή και άσκηση.

Η κατάλληλη αντιμετώπιση εξαρτάται πάντοτε από το αίτιο που επηρεάζει τη γονιμότητα.

Συχνές Ερωτήσεις

Ένα κακό σπερμοδιάγραμμα σημαίνει ότι δεν μπορώ να αποκτήσω παιδί;

Όχι. Πολλοί άνδρες με παθολογικές παραμέτρους μπορούν να επιτύχουν εγκυμοσύνη είτε φυσικά είτε με τη βοήθεια θεραπειών υπογονιμότητας.

Χρειάζεται επανάληψη της εξέτασης;

Συχνά ναι, ιδιαίτερα όταν τα ευρήματα είναι οριακά ή παθολογικά.

Το άγχος μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα;

Ναι. Το χρόνιο στρες μπορεί να επηρεάσει ορμονικούς και αναπαραγωγικούς μηχανισμούς.

Πόσο συχνά αλλάζουν οι παράμετροι του σπέρματος;

Η παραγωγή νέων σπερματοζωαρίων διαρκεί περίπου 2 έως 3 μήνες, γι’ αυτό οι μεταβολές δεν είναι άμεσες.

Πότε χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος;

Όταν τα ευρήματα είναι σημαντικά παθολογικά ή συνυπάρχουν άλλοι παράγοντες υπογονιμότητας, μπορεί να απαιτηθεί συμπληρωματική διερεύνηση.